TATAR.RO - DILDE, FIKIRDE, IŞTE BIRLIK

contact: or.ratat@bew

Acasa

Istorie

Personalitati

Traditii

Imagini

Muzica

Video

Tatar TV

Forum

Adauga anunt

Adauga video

Adauga reteta

Download

Personalitati

Lasa un mesaj!

Pagina: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79

Naciye Saraç. 22.04.2008

KIRIM'I GER� ALIRIZ

Ukrayna ve G�rcistan'�n NATO'ya �yelik g�r��meleri ve Do�u Avrupa'ya konu�land�r�lmak istenen "F�ze Kalkan�" projesinin g�lgesinde ger�ekle�en B�kre� Zirvesi'nin ard�ndan, So�i'deki Bush-Putin bulu�mas�, �l�ml� mesajlarla bezense de, iki g�� aras�ndaki hakimiyet m�cadelesinin, b�lgede daha uzun s�re gerginliklere neden olaca��n�n i�aretlerini veriyor.
B�kre� zirvesinde Ukrayna ve G�rcistan'�n �yelik i�in son ad�m olan "�yelik Aksiyon Plan�"na dahil edilmesini engelleyen Rusya'n�n, m�cadeleyi burada b�rakmayaca�� anla��l�yor. RF D��i�leri Bakan� Sergey Lavrov'un, Zirve'nin ard�ndan kat�ld�� bir radyo program�nda; RF'nin, NATO'yla, �nde gelen NATO �yeleriyle ve kom�ular�yla ili�kilerinin k�t�le�mesine izin vermemek ad�na, Ukrayna ve G�rcistan'�n NATO'ya �ye olmas�n� engellemek i�in m�mk�n olan her t�rl� gayreti g�sterece�ini vurgulamas� ilk i�aret oldu.
Di�er taraftan, Ba�kan Putin'in B�kre�'te d�zenlenen NATO Zirvesi'nde ABD Ba�kan� Bush'la yapt�� g�r��mede, Ukrayna'n�n bir devlet olmad��, Ukrayna topraklar�n�n bir k�sm�n�n Do�u Avrupa'da oldu�u, di�er �nemli k�sm�n�n ise Rusya taraf�ndan hediye edildi�i ve Ukrayna'n�n bu yap�yla NATO �yesi olmas� durumunda, do�u ve g�ney Ukrayna'da halk�n ezici �o�unlu�unun NATO �yeli�ine kar�� olmas�n� g�z �n�nde bulundurarak, Ukrayna'n�n b�l�nece�ini iddia etti�i �ne s�r�ld�. Ancak, bu iddialar, Kremlin S�zc�s� taraf�ndan teyit edilmedi.
Rus gazetesi Kommersant'a g�re Putin, NATO �yesi olmas� muhtemel G�rcistan'la Rusya aras�nda bir "tampon b�lge" olu�turulmas� i�in Rusya'n�n Abhazya ve G�ney Osetya'n�n ba��ms�zl�klar�n� tan�yaca��n� da a��klad�. Ayr�ca, Rusya Parlamentosu Ba��ms�z Devletler Toplulu�u ile �li�kiler Komisyonu Ba�kan� Aleksey Ostrovsky, Ukrayna'n�n NATO �yesi olmas� durumunda K�r�m'� geri isteyeceklerini s�yledi. Ostrovsky yapt�� de�erlendirmede, "E�er Ukrayna NATO'nun geni�leme program�na d�hil edilirse, Rusya K�r�m'�n hangi �lkeye ait oldu�unu tart��maya a�ar. RF, Kru��ev d�neminde imzalanan anla�malar� g�zden ge�irmek i�in gerekli yasal gerek�elere sahiptir" dedi.
Liberal Demokrat Partisi milletvekillerinden Nikolay Kuryanovi� de daha �nce, "Osmanl� �mparatorlu�u ile Rusya aras�nda 1774 y�l�nda imzalanan K��k Kaynarca Anla�mas�'na g�re K�r�m'�n Rusya'ya ait oldu�unu" iddia etmi�ti.
Rusya'n�n bu tavr�ndan rahats�zl�k duyan Ukrayna D��i�leri Bakanl��'n�n ise Rus politikac�lar�n Ukrayna aleyhindeki ifadelerine ili�kin olarak, RF D��i�leri Bakanl��'na Nota vererek, bu konuda izahat istedi�i belirtildi.
Rusya'n�n bu g�r��lerine, Ukrayna'n�n milliyet�i ve Bat� yanl�s� �evreleri de sert tepki g�sterdiler. Ukrayna Milliyet�ileri Kongresi, Vladimir Putin'in Ukrayna'ya giri�inin yasaklanmas� �a�r�s�nda bulunurken, 2004'teki Turuncu Devrimin tetik g�c� olan ve sonradan, Devlet Ba�kan� Viktor Yu��enko'nun parti bloku i�indeki on partiden biri olan PORA Partisi ise, Rusya ile b�t�n diplomatik ili�kilerin kesilmesi �a�r�s�nda bulundu.
Rusya'n�n K�r�m konusunda iddialar�n� g��l� bir �ekilde g�ndeme getirmesindeki as�l neden ise K�r�m'�n Sivastopol b�lgesinde bulunan Rus Karadeniz Filosu. Ukrayna'n�n NATO'ya girmesi durumunda, bu filonun Ukrayna'y� terk etmesi gerekecek. NATO'ya �ye olma konusunda �srarl� olan turuncu devrim lideri Viktor Yu��enko, Rusya'dan 2017 y�l�nda s�zle�menin dolmas�n�n ard�ndan �ss� terk etmesini istiyor. Rusya, Karadeniz Filosu'nun varl��n� 1997 y�l�nda Kiev'de imzalanan 'B�y�k Anla�ma'ya dayand�r�yor. Ukrayna'n�n K�r�m �zerindeki egemenli�ini kabul eden Moskova, kar��l��nda da Rus askeri �ss�n�n bulunmas� garantisi alm��t�.
G�r�l�yor ki yine Ruslar, stratejik ��karlar� �er�evesinde, "K�r�m'�n Rusya'ya iadesi" kart�n� oynayarak, Ukrayna'y� NATO �yeli�inden vazge�irmeye �al��yor.
Karadeniz konusunda T�rkiye i�in en �nemli unsuru ise G�rcistan ve Ukrayna'n�n NATO'ya �yeli�i olu�turuyor. Bu �lkelerin pakta �ye olmalar� durumunda, NATO'nun bu �lkelerde birer deniz �ss� kurmas� ise NATO'nun gelecek planlamalar� aras�nda yer al�yor. Karadeniz �evresinde ABD, Rusya, AB ve b�lge �lkelerinin dahil oldu�u k�yas�ya bir m�cadele s�r�yor. Enerji yollar�n� tamamen elinde bulundurmak isteyen ABD ve b�lgedeki n�fuzunu kaybetmek istemeyen Rusya k�resel bir rekabet i�indeler. K�r�m ise bu sert m�cadele sahas�n�n tam merkezinde kal�yor. T�rkiye ile Ukrayna aras�ndaki ili�kilerde �nemli bir k�pr� g�revi g�ren K�r�m'da ya�ayan Tatarlara ili�kin geli�meler T�rkiye taraf�ndan da yak�ndan izleniyor.

Naciye Sara�
Global Yorum �nternet Dergisi
nsarac@globalyorum.com

KAYNAKLAR:

avrasya-haber.com
haber10.com
dunyabulteni.net
turkocagi.org
asam.org

Recep KIRIM Konya /TÜRKÝYE. 17.04.2008

TE�EKK�RLER
ALAADD�N AMET
Romanya Parlameentosu Milletvekili
Romanya Parlamentosuna " 18 May�s 1944 G�n�n�n Tatar Az�nl�k ��in Anlam�" ba�l�kl� bildiriyi sunman�zdan ve oybirli�i ile kabul edilmesinden dolay� tebrik ediyorum.

Naciye Saraç. 15.02.2008

AYNI TAS, AYNI HAMAM

1944'te Stalin taraf�ndan Orta Asya'ya s�r�len ve �lkelerine ancak 1990'da d�nmelerine izin verilen K�r�m Tatarlar�, atalar�na ait olan m�lk�n Ruslara verilmesinden, kendilerine verilen topra��n yetersiz veya verimsiz olmas�ndan �ikayet ediyor ve yar�madadaki ata topraklar�n� geri almaya �al��yor. K�r�m n�fusunun b�y�k b�l�m�n� olu�turan etnik Ruslar ise, Tatarlar�n b�lgedeki i�lenmeyen topraklar� kendi ba�lar�na sahiplenmelerinin m�mk�n olmad��n� �ne s�r�yorlar. K�r�m'da ya�ayan Ruslar, yar�madan�n RF'ye ba�lanmas�n� beklerken, Tatar ve Ukraynal�lar, K�r�m'�n Ukrayna s�n�rlar� i�erisinde yer almas�n� tercih ediyor.

K�r�m, ba��ms�z Ukrayna b�nyesinde olmas�na ra�men, b�lgede ya�ananlar, Rusya'n�n ��karlar�n� da do�rudan ilgilendiriyor. Tatarlar�n anavatanlar�na d�nmelerini engellemeye �al��an RF taraf�ndan Ruslar�n emekli olduktan sonra b�lgeye yerle�mesi de te�vik edilirken, yar�madan�n bir�ok b�lgesine kiliseler yap�lmaya ba�land�. Her ge�en g�n bir yenisi eklenen kiliselerin, Tatarlara y�nelik sald�r�lara da finans deste�i sa�lad�klar� kaydediliyor.

Son d�nemde stratejik bir �neme sahip olan K�r�m'da Tatarlar�n ya�ad�� sorunlara her g�n bir yenisi ekleniyor. 2007'nin son aylar�nda ya�anan Akmescit (Simferopol) Balaklavskaya soka�� ve Aypetri'de ya�anan olaylar ve akabinde K�r�m'�n Seyitler b�lgesindeki mezarl�ktaki mezar ta�lar�n�n tahrip edilmesi gibi olaylarda da g�r�ld�� gibi K�r�m Tatarlar�, "Berkut" adl� polisler, Rus holiganlar� gibi g��lerin bask�s� alt�nda zor g�nler ge�iriyor. Son y�llarda toprak m�lkiyeti konusunda da H�ristiyan Slavlar ve M�sl�man Tatarlar aras�nda s�k s�k anla�mazl�klar ya�an�yor. �rne�in, �ubat 2008'de K�r�m'da iki Slav k�y�n�n yak�n�nda bulunan Seyitler mezarl��ndaki M�sl�man mezarlar�n�n keser ve balyozlarla tahrip edildi�i ve faillerinin yakalanamad�� bildirildi.

S�k�nt�lar� bununla kalmayan K�r�m Tatarlar� yerel y�netimin uygulad�� ifte standarttan da �ikayet�i. Yolsuz arsa da��t�mlar�n� �rtbas etmek isteyen K�r�m �zerk Cumhuriyeti yetkililerinin K�r�m'da kas�tl� olarak istikrars�zl�k yaratma �abas�na girdikleri iddia ediliyor. �rne�in, 2007 y�l� i�erisinde K�r�m Tatar halk� ve y�neticilerinin Simferopol'de bir park i�erisinde ve ba�ka bir arsada kompleks in�a etmek i�in Belediye'ye yapt�klar� ba�vuru talepleri reddedilmi�ti. ��in ilgin� yan�, Tatarlar�n istedi�i arsaya kilise in�a edildi�i g�zlendi. Daha sonra, Tatarlar�n protestolar� kar��s�nda geri ad�m atan Belediye taraf�ndan Yalta'daki bir arsa, cami ve k�lt�r evi yap�m� i�in Tatar halk�na verildi.

Ancak, yine Simferopol Belediyesi taraf�ndan Ocak 2008'de al�nan bir kararla, �ehir planlamas� �er�evesinde, �ehir merkezine yak�n olan ve Tatarlar�n yerle�ti�i arsalar�n bo�alt�lmas� ve ba�ka b�lgelerde yeni arsalar tahsis edilmesi kararla�t�r�ld�. Di�er taraftan Belediye taraf�ndan, Tatarlar�n yeni arsalara yerle�melerine kesinlikle izin verilmeyece�i duyuruldu ve 2008 y�l� itibariyle, ge�mi� d�nemde bu topraklara yerle�en ki�ilerin hak sahibi olarak tan�naca��, bu tarihten sonraki yerle�imlere kesinlikle izin verilmeyece�i a��kland�.

Bu geli�meler �zerine bir a��klama yapan K�r�m Tatar Milli Meclisi Ba�kan� Mustafa Cemilo�lu, y�neticilerin Tatarlar�n sorunlar�n� g�rmezden gelmeleri halinde, durumun ��kmaza girebilece�ini s�yledi. Cemilo�lu, a��klamas�nda, zengin Rus i�adamlar�n�n K�r�m'da toprak al�m�na giri�erek, b�lgenin dengelerini kendi lehlerine �evirmeye �al��t�klar�n� ve Rus gen�lerine militan �rg�tler kurdurup, mali a��dan destekleyerek, K�r�m Tatarlar�na kar�� k��k�rtt�klar�n� belirtti.

Cemilo�lu ayr�ca, toprak probleminin ��z�lebilmesi i�in, toprak yasas�na baz� de�i�iklikler getirilmesi gerekti�ini, yasan�n, topra�� bir ki�inin m�lkiyetine verirken, daha �nce topra�� i�leyen ve kolhozun bir �yesi olan ki�iye �ncelik verdi�ini, K�r�m Tatarlar�'n�n da yerel kolhozlar�n �yesi olmad�klar� i�in, anavatana d�nd�kten sonra, hak sahibi olamad�klar�n� ve topraklar�n Rusya'n�n di�er yerlerinden gelen yerle�imcilere verildi�ini belirtti. Bir Rus�a konu�an bir K�r�ml�ya, bir Tatara, verilenden �� kat daha fazla toprak verildi�ini, arsa da��t�m�nda usuls�zl�k yap�ld��n�, bu sorunun ��z�mlenmemesi halinde, K�r�m Tatarlar�n�n sivil itaatsizlik hareketlerine ba�lamaya zorlanacaklar�n� ifade etti.

Di�er taraftan, RF'nun da deste�iyle K�r�m'da, kilise say�s� artarken, Akmescit'te K�r�m Tatarlar�na cami yeri i�in ruhsat verilmesine kar��n, �ehir y�netimi daha sonra bu karar�ndan vazge�ti. Bilindi�i gibi, 2004-2007 tarihleri aras�nda K�r�m Tatar T�rkleri gerekli t�m izinleri alm��lar ve kendilerine cami yapmalar� i�in ayr�lan alanla ilgili t�m plan ve proje a�amalar�n� tamamlam��lard�. Akmescit �ehir Meclisi ise Kas�m 2007'de ger�ekle�tirdi�i oturumlarda s�z konusu b�lgeye cami yap�m�n� iptal etmi� ve K�r�m Tatarlar�na cami i�in ba�ka bir yer bulmalar�n� tavsiye etmi�ti.

K�r�m Tatar Milli Meclisi taraf�ndan konuya ili�kin yap�lan a��klamada, ya�anan olay�n insan haklar�na ve �zg�rl�klerine vurulan bir darbe oldu�u, �ehir meclisinin bu kararla y�r�rl�kte olan kanunlar� da �i�nedi�i, Ukrayna anayasas�nda kendilerine tan�nan haklar� korumak ve K�r�m y�netiminin etnik ve dini ay�r�mc�l��n� protesto etmek i�in meydanlara inecekleri belirtildi.
K�r�m Tatar Milli Meclisi Ba�kan Yard�mc�s� Refat �ubarov ise, bas�n mensuplar�na, Merkez camisinin �ehir merkezinin daha �nce verdi�i karara g�re bu alana yap�laca��n�, ama �u andaki �ehir meclisi �yelerinin, bir �nceki y�netimin ald�� karar� onaylamad��n� s�yledi. �ubarov, yeni �nerinin yasalara uygun olmad��n� ve cami in�as� i�in Tatarlar�n lehine bir karar al�namad�� takdirde, Tatarlar�n farkl� olu�umlara y�nelebileceklerini kaydetti.

Di�er taraftan, 200'den fazla K�r�m Tatar�, K�r�m H�k�meti'ni protesto etmek i�in Akmescit Merkez Camisi arazisi i�in ayr�lan alanda bilgilendirme mitingi yapt�. Akmescit Yaltinskaya Soka��'nda, din ve milliyet sebebiyle ayr�mc�l�k yapt�� iddia edilen K�r�m h�k�metinin eylemlerinin protesto edildi�i mitingde �ad�rlar kurulurken, kar��l�kl� sayg� ve ho�g�r� ile davranma �a�r�lar�n� i�eren pankartlar a��ld�. Mitinge kat�lanlar aras�nda K�r�m Tatar Milli Meclisi ve yerel meclis �yelerinin yan� s�ra, �ok say�da medya mensubu da yer ald�.

K�r�m'da arazi tart��mas� s�ren Akmescit Merkez Camii'nin yap�m� i�in yard�m kampanyas� da ba�lat�ld�. K�r�m m�ft�l��n�n "Cami i�in herkes bir ta� getirsin" �a�r�s�, kampanyaya d�n��t�. K�r�m Haber Ajans�, bir �zel televizyon ve radyo kanal� �al��anlar� da bir g�nl�k maa�lar�n� cami yap�m�na ba��lama karar� ald�lar.

Bu geli�meler �zerine, Ukrayna Cumhurba�kan� Viktor Yu��enko, K�r�m H�k�meti'ne, Akmescit Merkez Camii ve toprak sorunlar�n� ��z�lmesi talimat�n� verdi. Yu��enko, 6 �ubat 2008'de K�r�m �zerk Cumhuriyeti (K�C) y�netimini makam�nda kabul etti ve toplant�da, K�C y�netimini yerel meclislerce al�nan "Avrupa-Atlantik d�� politika y�nelimine veya anayasada belirtilen dil politikas�na ayk�r�" kararlara kar�� uyard�. Ayr�ca, K�r�m Tatarlar�'n�n Simferopol'de cami in�a etmeleri �n�nde bir engel olmad��n� d��nd��n�, sorunun yerel d�zeyde ��z�mlenmesini ve art�k bu konuda do�rudan kendisine y�nelik taleplere muhatap olmak istemedi�ini belirtti.

Bug�n, K�r�m Tatarlar�, merkezi h�k�metten duruma acilen m�dahale ederek, gerekli �nlemleri tarafs�zca almas�n� talep ediyor. Ayr�ca, Ukrayna h�k�metinden, geri d�n�� ve yerle�imle ilgili sorunlar�n� g�z ard� etmemesi ve haklar�n� bir an �nce iade etmesini bekliyor.

Naciye Sara�
Global Yorum �nternet Dergisi
nsarac@globalyorum.com

Kaynaklar:
1. avrasya-haber.com
2. kirimdernegi.org
3. Orta Asya Haber
4. K�r�m Haber Ajans�